دنیا نیازمند فرهنگ انسانی و زبان اخلاق گستر سعدی است

۰۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۵:۰۴ کد : ۶۱۲۶۸ اخبار ستادی
تعداد بازدید:۲۶
اول اردیبهشت ماه در تقویم ملی ایرانیان همزمان با سالروز تولد شیخ اجل سعدی شیرازی که فرهنگوران او را به‌عنوان استاد سخن می‌شناسند،یادروز سعدی نام گرفته است.
دنیا نیازمند فرهنگ انسانی و زبان اخلاق گستر سعدی است


صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را
 تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید
افصح المتکلمین، استاد سخن، شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی، به حق برگ زرین ادب و فرهنگ معنویت گستر ایرانی است . این« مرغ سخندان» که «هنوز آواز می آید به معنی از گلستانش» ، درس آموخته مدارس دینی نظامیه بود و دانش اندوز محضر سهروردی ها.

 آنچه از نظم و نثر از او باقی است ، به واقع دفتر معرفت است و کتاب حکمت.  قصاید توحیدی و اخلاقی سعدی و قرن هاست که زمزمه اهل دل و معرفت پیشگان است.
آن اندازه که زبان پارسی ، وام دار نظم و نثر این قله آسمان گون است، وام‌دار هیچ شاعر و نویسنده دیگری نیست.  از بخت یاری ایرانیان است که بزرگترین نویسنده و شاعر آنان ، دانشمند و اندیشه گر و اخلاق گرا نیز بوده است . در بوستان و گلستان فقط سخن از بهار و طبیعت و باران و یاران نیست ؛ بوستان او، گنجینه ای از معرفت های دینی و آموزه های انسانی که در آن هم از «عقل و تدبیر و رای » سخن است و هم از «احسان» و «عشق» و «تواضع »و «رضا» و «قناعت» و «توبه» و «مناجات». اگر دیگران هنر و قلم خویش را اسیر چشم و ابروی یار و قد و قامت دلبران کردند، سعدی گلستان همیشه سرسبزش را نذر «اخلاق درویشان» و «فضیلت قناعت» و «فواید خاموشی» و «عشق و جوانی» و «تاثیر تربیت» کرده است .
به راستی که چه بخت بلندی است مردمی را که شاعر بزرگ آنان، دیوان خویش را با قصیده‌ای بیآغازد که درسنامه «توحید» است و مشق «عرفان و اخلاق». آن کدام شاعر و از کدام ملت است که به زبانی سحرآمیز و دلنشین ، بنی‌آدم را اعضای یک پیکر بخواند و آفرینش را گوهر یکتا؟
 سعدی است که یار و دلدار را بهانه می کند تا از آرزوی دیدار «یار غایب » بگوید.

دیدار یار غائب دانی چه ذوق دارد ؟
ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد 

سعدی ، آموزگار بزرگ اخلاق و تربیت و دلدادگی به جهان آفرین است . او به جهان خرم است؛  اما نه از آن رو که جهان ،حجله گاه عیش و عشرت و شاد خواری است . از آن رو که «جهان خرم از اوست » پس ؛

سعدیا گر بکند سیل فنا خانه عمر
دل قوی دار که بنیاد بقا محکم از اوست

 طبیب دلها بود و داروگر جان ها:  «اگر شربتی بایدت سودمند/ ز سعدی ستان تلخ داروی پند». گویی این روزها و سال های ما را می‌دید که گفت : «هفت کشور نمی کنند امروز / بی مقالات سعدی انجمنی » . پایه خویش را می‌شناخت و دُرّ دری را به پای خوکان نریخت. اگر سخنش بر دل می‌نشیند ، همه از صنعت و عبارت نیست، از آن است که « هر چه از جان برون آید، نشیند لاجرم بر دل ». 

تا سعدی و سعدی دوستان ، در این ملک نفس می کشند و گام بر می دارند، این سرزمین پاک، گهواره خرد و مهربانی است؛ رهپوی طریق پیمبران است و آرزومند جمال آل محمد ؛ که « سعدی اگر جوانی کنی و عاشقی / عشق محمد بس است و آل محمد».
چنین است که پیر راحل و پیشوای خردمند ایران اسلامی، خمینی بزرگ، به زبان شعر و از تواضع گفت:

 شاعر اگر سعدی شیرازی است بافته‌های من و تو بازی است 

و چه زیبا و گویا گفته است خلاف صالح آن امام بزرگ، مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای : « تجلیل سعدی، تنها تجلیل شعر و نثر شیوا نیست،  تجلیل اخلاق و حکمت و معرفت و معرفت بلیغ و رسا نیز هست و در این دوران که انقلاب مبارک اسلامی پهنه زندگی ما مردم ایران زمین را قلمرو ارزش‌های اسلامی ساخته و حکمت و معرفت را در جایگاه شایسته خود نشانده ، به جاست که ذکر جمیل سعدی بر زبان ارزش گزاران آن ارزش‌ها و یاد او در خاطر و رهروان آن وادی ها، مکرر و موکد گردد».
 اکنون، از پس سده‌های بسیار، ماییم و سعدی که حلاوت سخنش جانها را گرد شهد معرفت به پرواز در می‌آورد و ما و  همگان را ناگزیر از اقرار خاکساری به مقام این فرزانه همه دوران‌ها می‌کند .
ماییم و دنیایی که اکنون بیش از هر زمان دیگری به سعدی و فرهنگ انسانی و زبان اخلاق گستر او نیازمند است؛ فرهنگ و زبانی که به ما بگوید :

بنی آدم اعضای یک پیکرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار

رضاحمیدی - کارشناس اداره کل فرهنگى و اجتماعى

 


نظر شما :