یاداشت محمد هادى عسکری مدیر کل فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوری در گرامیداشت روز تشکل ها و مشارکت اجتماعی.

۳۰ مرداد ۱۳۹۹ | ۱۸:۰۹ کد : ۵۶۵۵۰ اخبار برگزیده اخبار ستادی
تعداد بازدید:۵۳۲
یاداشت محمد هادى عسکری مدیر کل فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوری در گرامیداشت روز تشکل ها و مشارکت اجتماعی.

 بسم الله الرحمن الرحیم

نام گذاری یک روز در تقویم رسمی جمهوری اسلامی به نام «تشکل‌ها و مشارکت اجتماعی»، دلالت‌های فراوانی در حوزه سیاست‌گذاری‌های کلان حاکمیتی و اتخاذ راهبردهای مدیریتی دارد. تشکل‌ها و مجموعه‌های داوطلبانه با درکی آگاهانه و شوری نشأت گرفته از شعور اجتماعی با محیط پیرامون خود هم‌‌کنشی داشته و به‌دنبال ایفای مسئولیت اجتماعی در عرصه‌های گوناگون علمی و فرهنگی هستند.

مشارکت اجتماعی، مفهومی چندساحتی است و شاید بیش از هر موضوعی حکایت دارد از اینکه امروزه برای داشتن زیستی در شأن انسان دیگر تنها یک دسته و مجموعه از انسان‌ها نمی‌توانند زمینه رفاه و زیست توأم با آرامش را فراهم آورند؛ بلکه مسئولیت‌های اجتماعی باید توسط آحاد مردم برگرفته شود و باید در ساحت حاکمیتی از تشکل‌های مردم‌نهاد در تصمیم‌گیری‌ها و مدیریت‌های خرد و کلان بهره مؤثر گرفت. نتیجه قطعی این مشارکت افزایش عقلانیت و در عین حال مقبولیت تصمیماتی است که تأثیر مستقیمی در زندگی مردم دارد و همراهی آن‌ها علاوه بر ارتقای حس همدلی، باعث افزایش کارآمدی و بهینگی فرآیندها می‌شود.

امروزه تحولات اجتماعی نگرش متفاوتی از وظایف، حقوق و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی پدید آورده است که در نتیجه آن بهره‌گیری از مشارکت اجتماعی دیگر صرفاً انتخابی پیش روی مدیران و تصمیم‌گیران نیست، بلکه وظیفه‌ای است که باید به‌منظور ارتقای سطح عقلانیت سازمان به آن تن داد و ملاکی است برای سنجش کارآمدی دانشگاه نیز به‌عنوان یکی از نهادهای حاکمیتی امروزه به فراخور توسعه اجتماعی و تحولات فرهنگی، جایگاه جامعه‌محور و کاربردی‌تری برای خود تعریف نموده و تعهد روشنی به مسئولیت اجتماعی و ترویج مشارکت اجتماعی دارد و این آموزه را صرفاً به بخش‌نامه‌ها محدود نکرده و تجربه بیش از دو دهه از فعالیت  تشکل و کانون‌های دانشجویی و دانشگاهی را پشت سر گذاشته است. سرمایه‌های ارزشمندی که دانشگاه هم در بعد انسانی و هم در بخش کشف و خلق دانش در اختیار دارد، موجب شده تا با تقرب به مشارکت مدنی، رهگیری نوینی در آموزش، پژوهش، خدمات اجتماعی و تعهدات اخلاقی و اجتماعی برای خود درنظر بگیرد‌. البته باید توجه داشت که خلق دانش در بستر تعاملات علمی- اجتماعی رخ می دهد و از این منظر دانشگاه برای کشف و خلق دانش بشدت نیازمند مشارکت درون و برون نهادی است.

یکی از کارکردهای محوری مشارکت در فعالیت های دانشگاهی کمک به جامعه پذیری دانشگاهیان و به ویژه دانشجویان است. تسلط ذهنی و عملکردی به جریانات جاری در دانشگاه در بستر فعالیت های دانشجویی، به دانشجویان این اجازه را می دهد که پیوستگی مستمر و زنده ای با اجزای دانشگاه داشته باشند و از بیگانه نگری خویش در پیکره اجتماعی دانشگاه مصون بمانند. این امر به مرور موجب شکل گیری هویت دانشجویی و دانشگاهی  می شود.
 دانشگاهیان و تمامی کسانی که بخشی از جامعه دانشگاهی را می‌سازند در سطحی دیگر شهروندان جامعه، فرزندان خانواده، پدرها و مادرها بوده و  نقش های دیگری نیز بر عهده دارند. تمرین مشارکت در دانشگاه مسلماً منتهی به تقویت احساس مسئولیت اجتماعی و تقویت مشارکت اجتماعی می‌شود. انجمن‌های علمی دانشجویی، کانون‌های فرهنگی، تشکل‌های اسلامی و ... از مراکز مهم تلاقی و تجمع مشارکت و دغدغه‌مندی است. دانشجویان در قالب این تشکل‌ها در دانشگاه با چالش‌های جامعه روبه‌رو می‌شوند، آنها را شناسایی می‌کنند و برای حل معضلات وعملیاتی کردن و پیشبرد فرایند توسعه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه و ترویج ارزش ها و هنجارهای جامعه اسلامی راهکار ارائه می‌دهند.
 
گروه‌های دانشجویی ظرفیت بالایی برای  تقویت حس هم‌بستگی، مشارکت انسان‌دوستانه و تقویت حس مسئولیت نسبت به اداره کشور دارند. مکانی که موجب رشد هویت جمعی، پرورش ذهن و نظارت بر سلوک و رفتار دانشجویان بوده که مفسران اصلی و عامل پویایی و تحرک اجتماعی جامعه می باشند.
گروه ها و تشکل‌ها در دانشگاه فرصتی برای تمرین خود‌سازی فردی، گفتگو و آداب مشارکت اجتماعی هستند که در نتیجه آن منجر به تحقق بزرگترین مسئولیت دانشگاه، یعنی تربیت شهروندان مسئول و مطالبه محور و آگاه گردیده و به تقویت و ترمیم اعتماد اجتماعی بین جامعه و دولت کمک خواهد کرد.

 


نظر شما :